Çukurova Press Twitter

TÜRKİYE’DE SİYASİ PARTİLER (1)

Tatlıcı Zeki
04 Haziran 2018 29 views 0

 

 

İnsanların ruhunu doyurmak, karınlarını doyurmaktan kolaydır.

Goebbels

Türkiye’de parti kurmak, iş yeri kurmaktan daha kolay…

Umut satmak, ekmek satmaktan daha kârlı hale geldi.

Dünyanın ilk resmi propaganda bakanı olan Goobbels: “İnsanlarn ruhunu doyurmak, karınlarını doyurmaktan daha kolaydır” dedi ve hep ruhlara hitap etti.

Kişi kendine bir kavşakta iyi niyetle:

“Vataaaan! Milleeeeet! Sakaryaaaa” diye bağırarak konuşsun, hemen çevresinde birkaç güvenlik görevlisi birikir ve onu derdest ederler; büyük olasılıkla da sonu, akıl hastanesi olur.

Sahneyi hiç değiştirmeden aynı keşimeleri ve aynı şekilde bir parti adına söyledi mi yine güvenlik görevlileri birikir; ancak bu kez onu koruma altına almak için.

Sorun, adamın neyi, nasıl ve ne şekilde söylediği değil, bir parti adına söyleyip söylemediğidir.

İpe sapa gelmez konuşmalar yapan biri hak ettiği tımarhaneye atılır da aynı konuşmayı tarikat veya parti mensubu olarak yaparsa ona saygı duyulur.

 

Demek ki bizim demokrasi anlayışımız “çok kişi” ve “bir çatı” olmaya dayanıyor. Bu “çok kişi” ve “bir çatı” parti, tarikat, sendika, dernek ise korunur, öteki durumlarda “çete” muamelesi görür.

Türkiye’de kaç tane dernek var? Bileniniz var mı? Ocak / 2017 tarihi itibarı ile Türkiye’de dernek sayısı 109.500’dür beyler.

Türkiye’de 110.000 bakkal veya manifaturacı var mı acaba?

Türkiye’de, atölye veya imalathane sayısı bu rakama ulaşmış mıdır?

Peki Adana’daki dernek sayısını bilen var mı? Hemen yazayım, 2.300’e yakın.

*

Bu konuyu da bir kenara attık. Yakında seçim var. Bir üç – beş parti adı ile konuşuyoruz. Hani zengin Türkçe’mizin sadece 200-300 kelimesiyle konuştuğuz gibi… Şu an Faal olarak Türkiye de kaç partinin olduğunu bilen var mı?

Yirmi? çık… Otuz? Çık! Çık! Son olarak söylüyorum elli? Yahu yok çık? Altmış? Daha da çıkmam sermeyesi bile değil…

Pekala, söyleyeyim: 96… Yazı ile doksan altı.

Üstelik bu partiler, hani Allah’ın rahmetinden mahrum kalasıca Kenan Evren’in partileri kapattığı 1983 yılından sonra kurulan partilerin kapanmayanları.

Bu partilerin hangileri olduğunu ve isimlerini yazacağım.

Kurulan ve kapanan partileri 3 Başlık altında konu edeceğim.

Birincisi; Cumhuriyetin kuruluşuna kadar kurulan siyasi partiler

İkincisi, Cumhuriyetin kuruluşundan 1981 tarihine kadar

Üçüncüsü de 1981’de günümüze kadar kurulan ve kapanan partilerden kısaca söz edeceğiz.

 

  • CUMHURİYETİN KURULUŞUNA KADAR PARTİLER

 

TBMM kayıtlarına göre Osmanli İmparatorluğu’nda ilk parti 1859 tarihinde kurulmuştur. Fedailer Cemiyeti denilen partinin genel başkanı Süleymaniyeli Şeyh Ahmet Efendi.

Osmanlı Devlrti’nin son partisi ise Muhafaza-i Mukaddesat Cemiyeti olup Erzurum Mebusları Raif ve Yeşilzade Salih Hoca tarafından kurulmuştur.

Osmanlı devletinde ilk partininmerkezi İstanbul, 1922 yılında kurulan son partini merkezi ise Erzurum idi.

OSMANLI DEVLETİNDE 88 PARTİ

Osmanlı Devleti’nde toplan 88 parti kurulmuştur.

Bu konuya uzun uzadıya girmeyeceğim. Bu 88 Partinin kuruluş yılları, genel başkanları ve üyelerini içeren listeyi hazırladım. Gerektiğinde yayınlayacağım.

Kurulan toplam 88 partiden 33’ 1859 ila 1917 yılları arasındaki zaman dilimini kapsayan sürede, kalan 55’i ise, 1918 ile 1922 tarihleri arasında kurulmuştur. ( 16’sı 1918 / 25’i 1919 / 8’i 1920 / 3’ü 1921 ve kalan 3’ü de 1922 tarihinde kurulmuştur.

Osmanlı Devleti’nde kurulan 88 partiden 59’u Merkez olarak başkent İstanbul’u tercih etmesine rağmen, 5 tanesi devletin sınırları dışında merkez seçmişlerdir. (3’ü Paris, 1’i Cenevre ve 1’i de İsviçre’nin Neuchatel)

Kalan 21 parti ise Ankara 6, İzmir 3, Erzurum 2, Selanik, Şam, Manisa, Kars, Edirne, Ege, Aydın, menderes, Trabzon, Sivas’ı merkez olarak belirlemiştir.

3 Partinin merkezi tespit edilememiştir.

 

RAKAMLAR SIKTIYSA…

 

Bu cemiyetlerin hepsi, gerçekte buzdağının görülen uçlarıdır. Hepsi başlı başına bir çalışma ve bir kitap konusudur. Bu seçim arifesinde kabaca bilgiler vererek geçeceğiz.

Milli mücadelenin kuruluş yıllarında, komünizmi önlemek için kurulan Yeşil Ordu Cemiyeti ile Komünizmin yaygınlaşması için kurulan Komünist Partisi Mustafa Kemal’in bilgisi dahilinde kurulmuştu.

Dönem öyle bir stratejiyi gerektiriyordu. Her iki partinin merkezi de Ankara’dır.

 

CELAL BAYAR KOMÜNİST PARTİ KURUCUSU

Tek parti döneminde Ankara’yı 17 yıl, Vali ve Belediye Başkanı olarak yönetmiş olan Nevzat Tandoğan, bütün icraatları bir kenara tek cümlesi ile tarihe silinmeyecek şekilde kazınmıştır: Bir gün komünizm suçlaması ile yakalanan bir gence:

“Size ne oluyor? Bu memlekete Komünizm gerekirse onu da biz getiririz…”

Bu öylesine ortaya atılmış bir cümle değil, tarihi gerçekliğin bir ifadesidir.

Bu memlekete Komünizm lazım olmuştu ve komünizmi getirmesi için Celal Bayar Görevlendirilmişti.

 

İnanmadınız değil mi? Çok partili hayata geçtikten sonra, Amerikan menşeli yeşil Kuşak projesinin Türkiye Müteahhidi olan Celal Bayar Komünist parti kurmuştu.

Hem de kimlerle birlikte?

Tevfik Rüştü Aras, Mahmut Esat (Bozkurt), Yunus Nadi (Abalıoğlu), Kılıç Ali (Yanlış okumuyorsunuz, bildiğiniz Kılıç Ali) Hakkı Behiç, İhsan Eryavuz (Biliyorsunuz Cebelübereket Milletvekili, yolsuzluk suçlamasına maruz kalmıştı), bir de Refik Koraltan…

Gerçi haksızlık yapmayalım. Kazım Karabekir’in, şevket Süreyya Aydemir’in anılarından hatırladığım kadar, Kurtuluş savaşı sırasında Rusya’dan destek amacıyla bu parti kurulmuştu.

Zaten Mehmet Perinçek bu konuda Rusya ve Azerbaycan Belgelerini incelemiş ve müthiş değerde bir kitap yazmıştı. O kitabı da okuduğum için Celal, Bayar ve Refik Koraltan’ın Komünist olmadıklarını biliyorum. (Bunu da bir övgü olarak söylediğimi düşünmeyin)

 

KOMÜNİST PARTİ BOLLUĞU

 

Bir de adında “gizli” olan bir Komünist Partisi var. 1920 Yılında Ankara’da kurulan bu partinin kurucu ve yöneticileri, Arif Oruç, Mehmet Şükrü (Koç), Şeyh Servet, Salih Hacıoğlu…

Celal Bayar’ın kurduğu Parti, “Komünist partisi” bu ise “Gizli Komünist Partisi…”

Daha bitmedi…

Bitmesin, biz bu konuyu tarihçilerin araştırmalarına bırakalım.

Türkiye’de Komünist Partileri incelenmiş ve değerli kitaplar yazılmıştır.

 

 

Hemen aynı yıl “Türkiye Komünist Partisi” kuruldu. İlk Genel başkan Mustafa Suphi idi.

 

“BAĞIMSIZ TÜRKİYE” SLOGANININ ATASI

 

1919 yılında Namık Kemal’in de içinde bulunduğu bir grup, (Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist Fırka’sını kurdu. Daha sonra Komünist Partiyi kuracak olan Şefik Hüsnü, bu partinin kurucuları arsındaydı.

Parti, Kemalist çizgide faaliyet sürdürüyordu.

Parti kurulduğu yıl sadece İstanbul’da örgütlenmişti. Çünkü bütün yöneticileri, ülkenin bağımsızlığı için cephede savaşmaktaydılar. Vatanı, otel lobilerinde, kapalı kapılar ardında ve salonlarda değil, cephede savunuyorlardı.

Ülke için savaşanlar konuşanlar, ölenler ile zengin olanlar arasında henüz keskin çizgiler yoktu.

Bu parti neden “Bağımsız Türkiye?”

Anlatalım:

 

İNGİLİZ MUHİPLERİ CEMİYETİ

Her zaman şu görüşü savunuzurm; Özgür olmayan toplumların, ibadetleri bile özgür değildir. Tohumun esareti olabilir mi? Olur. Ülkenin tarımı başka ülkelerin denetiminde ise, tohumun dahi özgür değildir.

Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında özellikle, Almanlarla birlikte hezimetin faturasını ödemeye başladığımız zamanlar, ülke tam anlamıyla bir kargaşaya sürüklenmişti. Özgürlüklerle başıboşluklar, birey ile kulluk, adalet ile tanrısal haklar birbirine karışmıştı. İnsanlar küçüldükçe unvanları ve omuzlarındaki yıldız sayıları büyüyordu.

Gerçek sığınılacak limanın, bağımsızlık ateşinde olduğunu görmeyenler, işgal kuvvetlerini seven parti kurmuşlardı.

Düşünün ve devamını 2. Bölümde paylaşalım…

Bir devlet, işgalcilerini sevenler partisi kuruyor.

  1. Bölüm Osmanlılarda kurulan partilerin tam listesi

(DEVAMI EDECEK)

Lagos Balık
SEDAT MEMİLİ
SEDAT MEMİLİDiğer Yazıları
BENZER KONULAR
YORUM YAZ

Çukurova Press Ender FM
MAGAZİN
Çukurova Press E-abonelik
besiktastayim.net/sislikent.comumraniyekombiservis.orgbeylikduzubizimkent.comatasehirmeb.com