Ceyhan’da binlerce yıllık “ŞAHMERAN EFSANESİ” yaşıyor

Yerin yedi kat altındaki gizemli ülkenin kraliçesi Şahmeran. Cemşab’ın verdiği söz, ihanet, fedakârlık ve yılanların bir gün intikam için döneceğine dair inanç… Çukurova’da yüzyıllardır anlatılan Şahmeran efsanesi, Ceyhan halkının hafızasında hâlâ canlılığını koruyor.Çukurova’nın bereketli toprakları yalnızca tarihiyle, kaleleriyle, nehirleriyle ve kadim medeniyetleriyle değil; kuşaktan kuşağa aktarılan efsaneleriyle de dikkat çekiyor.

  >> ŞEYDA TURAÇLAR     Bu efsanelerin en gizemlilerinden biri ise Şahmeran.Yüzyıllardır anlatılan Şahmeran hikâyesi, özellikle Ceyhan ve çevresinde halkın hafızasında yaşamaya devam ediyor. Ceyhan Ovası’na hâkim tepede yükselen Yılankale’nin halk arasında “Şahmeran Kalesi” olarak anılması da bu kadim anlatının bölgeyle kurduğu güçlü bağın en dikkat çekici izlerinden biri. Ceyhan Kaymakamlığı da kaleyle ilgili rivayetlerde Şeyh Meran’ın yılan yetiştirip terbiye ettiğinin anlatıldığını aktarıyor. YEDİ KAT YERİN ALTINDAKİ GİZEMLİ ÜLKE Efsaneye göre binlerce yıl önce yerin yedi kat altında Maran adı verilen yılanlar yaşardı.Ancak onlar, insanların korktuğu yılanlardan farklıydı. Akıllı, merhametli ve barış içinde yaşayan bu gizemli topluluğun kraliçesine Şahmeran denirdi.Genç ve güzel bir kadın şeklinde tasvir edilen Şahmeran, yeraltındaki gizli ülkenin bilge hükümdarıydı.Efsaneye göre onun dünyasını gören ilk insan ise Cemşab oldu.Yoksul bir ailenin oğlu olan Cemşab, arkadaşlarıyla birlikte bir mağarada bal buldu. Arkadaşları daha fazla bal alabilmek için onu mağaranın içinde bırakıp kaçınca Cemşab karanlığın içinde yalnız kaldı.Tam o sırada küçük bir delikten sızan ışığı fark etti.Deliği büyüttüğünde karşısında eşi benzeri olmayan bir bahçe gördü. Rengârenk çiçekler, havuzlar ve sayısız yılanla çevrili bu gizemli dünyanın merkezinde Şahmeran vardı.Cemşab yıllarca burada yaşadı ve Şahmeran’ın güvenini kazandı. Ancak ailesini özleyince yeryüzüne dönmek istedi. Şahmeran onu serbest bıraktı fakat bir şart koştu: Yerini kimseye söylemeyecekti.Cemşab söz verdi.Yıllarca bu sırrı sakladı. BİR SÖZÜN, BİR İHANETİN VE BİR FEDAKÂRLIĞIN HİKÂYESİ Yıllar sonra ülkenin hükümdarı hastalandı. Hastalığa çare arayan vezir, Şahmeran’ın etinin ya da bedeninden elde edilecek bir ilacın hükümdarı iyileştireceğini söyledi.Şahmeran’ın yerini bilen tek kişi Cemşab’dı.Baskılar sonucunda gizli kuyunun yerini göstermek zorunda kaldı.Şahmeran bulundu ve yeryüzüne çıkarıldı.Fakat efsanenin en çarpıcı bölümü burada başladı.Şahmeran, Cemşab’a kendi ölümünden sonra ne yapması gerektiğini söyledi. Rivayete göre Şahmeran’ın bedeninden hazırlanan ilaç vezire ve hükümdara verildi; hükümdar iyileşti, Cemşab ise ödüllendirilerek önemli bir makama getirildi.Şahmeran’ın ölümü ise yılanlardan gizlendi. CEYHAN’DA EFSANE HÂLÂ DİLDEN DİLE Şahmeran’ın hikâyesi yalnızca eski bir masal olarak kalmadı.Ceyhan halkı, bu öyküyü geçmişten günümüze anlatmaya devam ediyor.Yılankale’nin heybetli görüntüsü, Çukurova’nın uçsuz bucaksız ovasına bakan konumu ve yörede anlatılan rivayetler, Şahmeran hikâyesinin bölgedeki izlerini bugün de yaşatıyor.Adana İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından aktarılan yöresel anlatılarda da Yılankale’nin Şahmeran efsanesiyle ilişkilendirildiği, kalede yaşayan yılanların bir gün kaleden çıkarak Misis’e ineceğine dair inanışın halk arasında anlatıldığı belirtiliyor. Aynı kaynakta Çukurova’ya ait “Misis yılanla, Ceyhan yelle, Adana selle gidecek” şeklindeki eski inanış da Şahmeran efsanesiyle birlikte aktarılıyor.Bu yönüyle Şahmeran, Ceyhan için yalnızca fantastik bir hikâyenin kahramanı değil; coğrafyanın hafızasına işlenmiş kültürel bir miras niteliğinde. YILANLAR BİR GÜN GERİ DÖNECEK Mİ? Efsanenin en gizemli bölümü ise hâlâ anlatılıyor.Rivayete göre yeraltındaki yılanlar, Şahmeran’ın öldürüldüğünü bilmiyor.Bir gün bu sırrın ortaya çıkacağı ve yılanların Şahmeran’ın intikamını almak için yeryüzüne çıkacağına inanılıyor.Belki bu yalnızca binlerce yıllık bir halk anlatısı.Belki de geçmişten geleceğe bırakılmış sembolik bir mesaj.Ama Ceyhan’da Şahmeran’ın hikâyesi hâlâ yaşıyor. Kimi yaşlıların anlattığı bir hatıra olarak.Kimi çocukların dinlediği bir masal olarak.Kimi de Yılankale’nin taşlarına sinmiş gizem olarak.Çünkü bazı efsaneler vardır; onları zaman değil, insanların hafızası yaşatır. Ceyhan’da Şahmeran hâlâ anlatılıyor.Yılankale sessizce ovaya bakıyor, Ceyhan’ın rüzgârı tepelerden geçiyor ve binlerce yıllık bir soru hâlâ cevabını bekliyor: Şahmeran gerçekten öldü mü, yoksa onun efsanesi Çukurova’da yaşamaya devam mı ediyor?