Hayat hikayemizi yazmaya başladığımızda, yaşayacaklarımız belki de biz doğmadan çok önce başkalarının elindedir. Çoğu zaman kendi seçimlerimiz sandığımız kararların, kurduğumuz ilişkilerin ya da nedenini bilmediğimiz korkuların temeli, aslında bize ait olmayan eski bir köke dayanır. Ailemizden devraldığımız miras sadece göz rengimiz, görünüşümüz veya karakter özelliklerimiz değil; aynı zamanda onların konuşamadıkları, sessiz kaldıkları, aşamadıkları ve ruhlarında taşıdıkları o görünmez yüklerdir. Bugün 'ben' dediğimiz kişinin kimliğini oluşturan bu derin izler, nesiller arası bir yolculuğun günümüze yansıyan sessiz yansımalarıdır. Travma; fiziksel olarak hayati tehlike arz eden veya ağır psikolojik yıkıma yol açan olaylar karşısında; bireyin ruhsal dengesini sarsan ve bu olayları anlamlandırma kapasitesini aşan derin bir yanıt biçimidir.Kuşaklararası aktarım, yıllar boyunca aktarılan görünmez aile yükü gibi düşünmemiz gereken kısımdır. Bahsedilen fiziksel bir durumdan ziyade, içinize işleyen duygusal ve psikolojik yüklerdir. Elbette aktarım her zaman kötü bir anlam taşımaz. Kültürel ve ailevi gelenekler, değerler gibi sağlıklı veya olumlu değerler de nesiller arası aktarılabilir. Ancak, kişiler üzerinde yıllar boyu etkisini gösterecek kalıcı etkiler bırakan veya aktarılan olumsuz kısımlarda bulunmaktadır. Kuşaklararası travma, ailedeki bir bireyin tam olarak çözülmemiş bir travmayla yaşamasıyla ilişkilidir. Travmatik olaylar fiziksel ve zihinsel sağlık üzerinde yoğun stres veya sarsıcı etki yaratan olay veya örüntülerden de meydana gelebilir. Bu deneyimler her ne şekilde olursa olsun yaşam biçimini değiştirebilir. Bu kavram ilk olarak 1960’larda İkinci Dünya Savaşı’nda sağ kurtulan holokost mağdurlarının çocukları üzerinde tespit edilmiştir. Holokost mağdurları bu alanda en çok incelenen gruplardan biridir. Soykırımdan sağ kurtulan kişilerin çocuklarında yüksek oranda psikolojik problemler gözlemlenmiştir. Bu durum neticesinde ortaya soykırım travmasının nasıl aktarıldığı sorusu gelmiştir.Yaşadıkları travmanın genlerinde, özellikle de stres yönetimiyle ilgili bir gende kimyasal değişimlere yol açtığı tespit edilmiştir. Travmanın nesiller arası aktarımın başka birçok yolu da mevcuttur. Ancak; içlerinden en etkili olanı ‘ebeveyn tutumları’ olmaktadır. Farkında olunmadan çocuklara doğumundan itibaren öğrettiğimiz her şeyi etkileyebilir. Ailelerde olumlu yanlarımızı alabileceğimiz gibi farkında olunmadan sağlıksız baş etme yöntemlerini, zor ve problemli ilişki örüntülerini, korkularını ve diğer etkilerini de vermiş olabilirler.Çocuklar en temelde aileden öğrenir, kendi yaşam ve geleceklerini benzer modeller üzerinden şekillendirirler. Elbette bu noktada aileden gelen kazanımlarda dahil olur,böylece travmanın etkileri aktarılarak devam eder. Yetişkinlikte karşılaştığımız pek çok ruhsal ve bedensel zorluğun kökeni, aslında çocukluğun o yüksek gerilimli anlarında gizli; bilimsel çalışmalarda bu erken dönem etkilerinin bir ömür boyu bizimle devam ettiğini kanıtlar niteliktedir. Çocuklukta deneyimlenen yoğun stres, sadece o anı değil, bireyin tüm yaşamını derinden etkileyen kalıcı bir psikolojik etkiye sahiptir. Travmatik yaşantılar bazen kendisini kronik korkular ve belirli kaçınma davranışlarıyla dışa vurur. Kuşaklararası aktarım yoluyla gelen bu stres faktörleri, yeni nesiller tarafından sorgulanmadan içselleştirilebilir. Öyle ki, hayatınızda hiç yıkıcı bir doğal afetle karşılaşmamış olmanıza rağmen, geçmişten gelen o güvensizlik ve endişe hissini ruhunuzda taşımayı sürdürebilirsiniz.Benzer şekilde genetik etkiler, çok daha sonra dünyaya gelmiş olmalarına rağmen kişilerin çocukları ve daha ileri nesillerinde gözlemlenmiştir. Travma, vücudunuzun genetik kodları okuma ve onlara tepki verme biçimini bir kez değiştirdiğinde; bu biyolojik yanıtlar tıpkı bir genotip gibi nesiller boyu aktarılabilir hale gelir. Geçmişten devralınan travmaların tetiklediği yoğun stres, aslında vücudumuzun bitmek bilmeyen bir savunma halidir. Ancak bu stresin dindirilememesi, bedensel sağlığımızda geri dönüşü zor izler ve ciddi tahribatlar bırakır. Vücutta biriken ve işlenmeyen bu stres yükü, zamanla biyolojik sistemimizi yıpratarak ciddi somatik rahatsızlıklara yol açabilir. Kuşaklararası travma döngüsünü kırmanın ilk adımı, bu mirası kendi hayat hikayenizin bir parçası olarak kabul edip anlamlandırmaktır. Bahsedilen kabul süreci tek başına omuzlanması güç bir sorumluluktur; çünkü aileler bizlere sadece güçlerini değil, çözemedikleri mücadelelerini de miras bırakırlar. Kendi deneyimlerimize dışarıdan bir gözle, objektif bakabilmek ve bu kusurları fark etmek her zaman kolay olmaz. Ancak unutmamak gerekir ki; ailenizin geçmişi sizin kaderiniz olmak zorunda değildir. Sadece bu köklü yapıyı değiştirmek, kararlılık ve emek ister. Bu süreci anlamlandırıp bilinçli bir değişim başlatmadığınız sürece, geçmişin izleri eş seçiminizden çocuk yetiştirme tarzınıza kadar tüm hayatınıza yön vermeye devam eder. Bu döngü kırılmadığı müddetçe, aileden devralınan travmatik miras bir kader gibi nesilden nesile aktarılır. Unutmayın; bugün iyileştirilmeyen her yara, bir sonraki kuşağa bırakılan en ağır yüktür.   İletişim :tonyadamla gmail.com